Blog

Ogniska zakażenia w jamie ustnej

Ogniska zakażenia w jamie ustnej


Ogniskiem zakażenia jest zlokalizowana zmiana zapalna o charakterze przewlekłym spowodowana czynnikami bakteryjnymi, zwykle umiejscowiona w małej ograniczonej przestrzeni w dowolnym miejscu ciała, dająca najpierw objawy miejscowe, ale nie powodująca objawów klinicznych. W 90 % przypadków ogniska zakażenia występują w obrębie głowy, przede wszystkim w jamie ustnej.


Potencjalnymi ogniskami zakażenia mogą być:

  • zęby z martwą miazgą,
  • ostre i przewlekłe procesy zapalne w tkankach około wierzchołkowych (np. ropnie, torbiele),
  • ostre i przewlekłe procesy zapalne w tkankach przyzębia (zapalenie przyzębia, ropnie przyzębne, utrudnione wyrzynanie się zębów, itp.),
  • stany zapalne kości szczęki i żuchwy

Poglądy dotyczące sposobu oddziaływania ognisk zakażenia na ogólny stan zdrowia ulegały stałej ewolucji i wciąż są tematem badań wielu naukowców. Wymienione zmiany patologiczne stanowią źródło oddziaływania bakteryjnego, toksycznego, alergicznego lub nerwowego. Uważa się, że wpływ ogniska zakażenia na ustrój następuje przez wysiew bakterii i wydzielanie toksyn bakteryjnych, uszkadzających narządy odległe lub wywołujących odczyn alergiczny. Bakterie płytki nazębnej nagromadzone w ognisku zakażenia powodują produkcję cytokin prozapalnych, które wywołują miejscowo reakcję zapalną i drogą krwionośną lub limfatyczną docierają do innych narządów (tzw. bakteriemia).


Ogniska zakażania są ogniskami utajonymi, które najczęściej w przypadku osłabienia odporności organizmu uzyskują przewagę i mogą wywołać silny ból , a następnie miejscowy proces ropny w kości szczęki, żuchwy lub nawet w odległych narządach. Zdarza się, że w takich sytuacjach powodują również lub nasilają poważne choroby całego organizmu (choroby odogniskowe). Spadek odporności może być uwarunkowany czynnikami takim jak: stres, zmęczenie, starość, choroby infekcyjne, używki, niewłaściwe odżywianie. Jednak osłabienie odporności nie jest jedyną przyczyną zaostrzenia objawów ogniska zakażenia. Do takiej sytuacji może także dojść w najmniej oczekiwanym momencie, np. w trakcie wspinaczki wysokogórskiej czy podróży samolotem (zmiana ciśnienia powietrza), wczasów w tropikach (nagła zmiana klimatu, temperatury, wilgotności) bądź w trakcie jakiegoś wypadku, urazu, itp.


Do chorób ustrojowych i powikłań mogących mieć związek z zębopochodnymi ogniskami zakażenia należą:

  • choroby układu sercowo-naczyniowego (infekcyjne zapalenie wsierdzia, choroba wieńcowa, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, schorzenia naczyń),
  • choroby układu oddechowego (zapalenie płuc, zaostrzenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc),
  • reumatoidalne zapalenie stawów, osteoporoza,
  • zapalenie nerek,
  • powikłania cukrzycowe,
  • przedwczesny poród

Doświadczony lekarz stomatolog może rozpoznać ogniska zakażenia w czasie wizyty kontrolnej. Po zebraniu dokładnego wywiadu badanie przedmiotowe powinno obejmować:

  • badanie węzłów chłonnych,
  • stwierdzenie, czy występuję obrzęk lub zaburzenia czynnościowe,
  • badanie żywotności miazgi,
  • badanie ozębnej i tkanek około wierzchołkowych,
  • badanie wyrostka zębodołowego,
  • ocenę stanu przyzębia

Dodatkowe możliwości, takie jak nowoczesna diagnostyka RTG, tomografia komputerowa, wykonywanie trójwymiarowych zdjęć uzębienia, tym bardziej ułatwiają właściwą ocenę stanu jamy ustnej i precyzyjne zlokalizowanie ogniska zakażenia.


Niestety nawet w dobie dzisiejszych technologii stomatolodzy często bagatelizują problem ognisk zakażenia, nie potrafią ich rozpoznać lub nie informują o nich pacjentów. Podstawowym problemem jest  w dalszym ciągu tanie i nieskuteczne leczenie kanałowe zębów. Stosowanie materiałów do wypełnień z „niższej półki”, które z czasem ulegają resorpcji, co w efekcie powoduje samoczynne wypełnienie się kanału bakteriami lub ropą, jest obecnie bardzo częstą przyczyną powstawania ognisk zakażenia. Ząb staje się „domkiem” dla bakterii zatruwających powoli cały organizm.


Biorąc pod uwagę ryzyko wielu możliwych powikłań występowania ognisk zakażenia w jamie ustnej, najbardziej celowe wydaje się zapobieganie ich powstawaniu. Powinno ono polegać na:

  • utrzymaniu przez pacjenta prawidłowej higieny jamy ustnej,
  • profilaktyce i wczesnym leczeniu próchnicy, co wiąże się z regularnymi wizytami u dentysty,
  • przestrzeganiu zasad ochrony miazgi w leczeniu próchnicy głębokiej,
  • przestrzeganiu zasad ochrony ozębnej w leczeniu kanałowym,
  • szczelnym wypełnianiu ubytków oraz jamy zęba i stosowaniu trwałych i sprawdzonych materiałów do wypełnień w trakcie leczenia kanałowego,
  • profilaktyce i wczesnym leczeniu chorób przyzębia

W celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w ramach naszego serwisu stosujemy pliki cookies.